Tôi có một kẻ chuyên cãi tôi, cãi hăng lắm, mà càng ngày tôi càng quý hắn vì điều đó. Kẻ đó là Cờ lau đé (Claude).
Nhớ bài đầu tiên của chuỗi này, tôi có khen hắn một câu là “phản biện cực đỉnh” rồi để đó luôn, chưa kể cho mọi người nghe hắn cãi tôi kiểu gì. Nay kể nha.
Chuyện thật 100%: trước khi đăng bài số 1, tôi đưa bản nháp cho hắn đọc. Trong nháp tôi viết là nhờ AI mà tôi làm việc nhanh hơn “từ vài lần đến vài chục lần tùy công việc”. Số thật đó nha, tôi không có chém. Vậy mà hắn phang thẳng: mấy con số tăng tốc kiểu này là giọng của mấy ông bán khoá học “10x”, người đọc sẽ thấy “ông này khác level” chứ không thấy “ông này giống mình”. Mà bài này bạn đang muốn người ta thấy “giống mình” cơ mà?
Đọc xong tức ghê. Số của tôi thật mà, sao lại bảo tôi giống guru bán khoá học??
Nhưng ngồi nghĩ một lúc thì… ừ, hắn nói đúng một nửa. Thế là tôi xoá câu “vài chục lần”, nhưng tôi vẫn giữ lại mấy con số khác, vì tôi muốn mọi người biết tôi làm thật chứ không phải nói suông. Tức là hắn cãi tôi, xong tôi cãi lại hắn, rồi hai bên gặp nhau ở giữa. Bài số 1 mà mọi người đã đọc là kết quả của trận cãi nhau đó đó.
Kể thêm vụ này nữa, lần này thì ngược lại. Có hôm tôi nhờ hắn sửa một cái bảng trong tool ghi chú của tôi, cái tag nó bị cắt làm đôi nhìn kì cục lắm. Hắn sửa phát một, tự tin báo xong rồi - sai. Tôi đưa hình, chỉ tận nơi. Hắn sửa phát hai, vẫn tự tin - vẫn sai. Lúc đấy tôi bực thật sự, gắt luôn: “Sai! Bạn sửa kiểu gì mà vẫn sai thế? Chậm lại, đừng có vội, đọc kỹ xem nào.” Đến lần thứ ba hắn mới chịu chậm lại, đọc kỹ, và tìm ra đúng gốc rễ vấn đề. Xong việc tôi mới ngớ ra: ủa, hoá ra mình cũng phải biết cãi lại nó, y như nó cãi mình.
AI nó thế đấy mọi người, nó sai vẫn nói chắc nịch như đúng rồi. Tính nết nó vậy, mình phải biết mà sống chung.
Nói tới đây chắc có bạn sẽ hỏi: vậy rốt cuộc quý nó ở chỗ nào, cãi qua cãi lại mệt thế? Thú thật với mọi người, càng đi làm lâu, người khen tôi càng nhiều, mà người dám chê thẳng tôi thì cứ thưa dần. Không phải vì tôi giỏi lên đâu, mà vì chê một người… nó phiền. Còn với hắn thì khác, tôi với hắn cãi nhau thoải mái, chẳng ai tự ái, chẳng ai mất lòng, chẳng ai phải giữ ý. Cãi xong việc vẫn chạy. Tôi được tập cái mà ít chỗ nào cho tôi tập: nghe chê không nhảy dựng lên, và nói “bạn sai rồi” mà không sợ sứt mẻ gì.
(Mẹo nhỏ cho bạn nào muốn AI dám cãi mình: trước khi nhờ nó review cái gì, tôi hay dặn một câu - “Đừng khen tôi. Hãy tìm chỗ tôi sai trước.” Hiệu nghiệm lắm đó.)
Hôm trước tôi kể chuyện “chiếc gương” soi giúp tôi những cảm xúc tôi không thấy. Còn kẻ-chuyên-cãi này thì soi thứ khó nuốt hơn: những chỗ tôi đang sai mà không biết. Mà nghe nó cãi rồi sửa, hay tự ái rồi bỏ - cái đó tôi không khoán cho nó được.
Ai cũng muốn có một người đồng ý với mình. Hoá ra thứ tôi cần lại là một kẻ dám nói tôi sai.
Còn bạn thì sao? Lần gần nhất có ai dám nói thẳng với bạn “bạn sai rồi” - là khi nào? Kể mình nghe với.
P/s: hình mình đi kể chuyện với các bạn sinh viên bên UEH sáng nay, hài hài tếu tếu - đúng phong cách bài viết này :))))